Twórca Piwnicy pod Baranami.
Choć powojenna historia Krakowa pełna jest związanych w tym miastem wybitnych postaci świata kultury, trudno o osobę, która byłaby przez mieszkańców Krakowa i środowisko artystyczne równie ceniona, co Piotr Skrzynecki. Mało który z nich może powiedzieć, że nigdy nie usiadł przy stoliku kawiarni Vis-a-vis, obok jego naturalnych rozmiarów wykutej z brązu rzeźby, przedstawiającej go w jego nieodłącznym czarnym kapeluszu i zawsze ze świeżą różą w ręce, co od lat stawiają sobie za punkt honoru krakowskie kwiaciarki. Dziełem jego życia jest oczywiście słynna Piwnica pod Baranami – kabaret, który swoją nazwę zaczerpnął od znajdującego się na Rynku Głównym pałacyku Potockich, w którego podziemiach znajduje się jego siedziba. Poza prowadzeniem działalności Piwnicy pod Baranami, jest autorem licznych inscenizacji ważnych wydarzeń z historii Krakowa, takich jak powtórka witanego owacyjnie przez mieszkańców miasta wjazdu do Krakowa księcia Józefa Poniatowskiego, inscenizacje Hołdu Pruskiego i przysięgi Tadeusza Kościuszki, czy imprez z okazji licznych rocznic, takich jak stulecie powieszenia kurtyny w Teatrze Słowackiego, lub 293 rocznica bitwy pod Wiedniem. Organizował też słynne, nocne imprezy urodzinowe i imieninowe, zawsze w innym popularnym miejscu Krakowa i okolic – na przykład w ogrodzie botanicznym lub na Pieskowej Skale, które stały się jedną z miejskich tradycji.
Czołowa postać młodopolskiej bohemy.
Choć Tadeusz Boy-Żeleński urodził się w Warszawie, a zmarł we Lwowie, jego biografia artystyczna związana jest przede wszystkim z Krakowem. Wprowadził się tu w latach swojej młodości, by rozpocząć studia medyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim. Jego błyskotliwość, poczucie humoru oraz talent literacki szybko zwrócił na niego uwagę jemu podobnych, dzięki czemu stał się jedną z głównych postaci krakowskiej sceny Młodej Polski. Choć nie był założycielem Zielonego Balonika, to właśnie z nim kojarzy się dziś głównie ten najsłynniejszy polski przedwojenny kabaret. Boy-Żeleński był zwolennikiem sowizdrzalskiej wizji artysty – błazna, w przeciwieństwie to popularnej, romantycznej idei artysty jako wieszcza narodowego. Jego imię nosi dziś słynny krakowski teatr Bagatela, którego nazwy, jak chce popularna anegdota, był mimowolnym pomysłodawcą. Boy-Żeleński był też wybitnym znawcą literatury i teatru, a jednocześnie wyjątkowym miłośnikiem poezji i dramatu francuskiego. Jego przekłady największych francuskich mistrzów są tak liczne, że pisane przez niego wstępy do wydanych w jego przekładach książek zebrane zostały w osobnej, trzytomowej księdze i stanowią oryginalny w formie kurs francuskiej literatury.
Twórca ogródków jordanowskich.
Henryk Jordan, choć nie był ani wielkim artystą pokroju Matejki czy Wyspiańskiego, ani nie został papieżem, jest jednym z tych, którzy dla Krakowa zasłużyli się najbardziej. Z zawodu lekarz, profesor ginekologii i położnictwa na Uniwersytecie Jagiellońskim, zapisał się złotymi literami na kartach historii tego miasta jako wybitny społecznik, który doprowadził do rozwoju na ziemiach polskich sportu i kultury fizycznej. To dzięki niemu do szkół wprowadzono obowiązkową godzinę kultury fizycznej, początkowo głównie w formie gimnastyki, a także opiekę lekarską dla uczniów, która wcześniej nie była tak oczywista, jak teraz. Parki w których znajdują się ścieżki zdrowia i boiska, umożliwiające gry i zabawy, na jego cześć nazywane są dziś ogródkami jordanowskimi. Pierwszym i najsłynniejszym z nich jest oczywiście krakowski Park Jordana, znajdujący się między łąką Błoń, a kompleksem Akademii Górniczo-Hutniczej, na terenie dawnych terenów wystawowych. Tutaj właśnie grająca w piłkę młodzież doprowadziła do powstania pierwszych klubów piłkarskich – Cracovii, a później Wisły. Oba też posiadają swoje stadiony po przeciwległych stronach Błoń. Henryk Jordan działał również przy Polskim Towarzystwie Gimnastycznym „Sokół”, którego krakowski oddział miał duży wpływ na popularność tej organizacji również w innych miastach Galicji.
Najwybitniejszy uczeń Matejki.
Stanisław Wyspiański, to najsłynniejszy z uczniów Jana Matejki. Był prawdziwym człowiekiem renesansu - nie tylko utalentowanym malarzem, ale również wspaniałym architektem, projektantem mebli, a przede wszystkim dramaturgiem i poetą, nieoficjalnie zwanym czwartym wieszczem polskim. W Krakowie w wielu miejscach można natknąć się na pamiątki po nim – wystarczy wspomnieć choćby słynny witraż „Bóg wszechmogący” i polichromię w kościele Franciszkanów, czy Rydlówkę – chatę w której odbyło się wesele, opisane przez niego w najważniejszym polskim dramacie – wystawionym zresztą w krakowskim Teatrze im. Juliusza Słowackiego. W kamienicy Szołayskich znajduje się z kolei Muzeum Stanisława Wyspiańskiego, w którym zgromadzona została ogromna kolekcja jego prac. Niedawno otworzony został w Krakowie również specjalny pawilon wystawienniczy, zawierający trzy witraże, których nie zrealizowano za życia artysty. Miejsce spoczynku Wyspiańskiego, podobnie jak Matejki, znajduje się w Krypcie Zasłużonych w kościele na Skałce. Jego pogrzeb przemienił się w wielką manifestację narodową. Pomnik Stanisława Wyspiańskiego znajduje się przed gmachem głównym Muzeum Narodowego. Miniony rok 2007 był w polskiej kulturze poświęcony właśnie pamięci Stanisława Wyspiańskiego.
Największy polski malarz.
Jan Matejko to najwybitniejszy polski malarz i jednocześnie jeden z najsłynniejszych mieszkańców Krakowa. Tutaj właśnie znajdowała się jego pracownia, w której malował swoje obrazy, takie jak wystawiany w Sukiennicach „Hołd Pruski”, znajdująca się w Warszawie „Bitwa pod Grunwaldem” czy podarowany Watykanowi obraz „Sobieski pod Wiedniem”. Dziś pracownia ta udostępniona jest dla zwiedzających, którzy mogą zobaczyć, w jaki sposób powstawały jego wielkie dzieła. Jan Matejko był również znakomitym pedagogiem. Wychował wielu uczniów, z których najbardziej znani to Stanisław Wyspiański, Jacek Malczewski, Jan Mehoffer i Maurycy Gottlieb. Jest też autorem polichromii Kościoła Mariackiego, choć jego pierwszy, znacznie bardziej widowiskowy projekt, został odrzucony przez konserwatywne władze miasta i duchownych. Matejko przez całe życie podkreślał swój związek z tym miastem, zaś po jego śmierci, opłakiwał go cały Kraków i bił Dzwon Zygmunta. Wbrew swojej ostatniej woli (skłócony z władzami miasta z powodu wyburzenia zabytkowego kościoła pod miejsce przyszłego teatru, zrezygnował między innymi z tytułu honorowego obywatela Krakowa), pochowany został w Krypcie Zasłużonych w krakowskim kościele na Skałce.
Papież Jan Paweł II.
Karol Wojtyła to nie tylko najsłynniejszy mieszkaniec Krakowa, ale całej Polski. Jako papieża Jana Pawła II znał i kochał go każdy katolik na świecie. Choć dzieciństwo spędził w Wadowicach, powszechnie kojarzony jest właśnie z Krakowem, gdzie przeprowadził się, gdy rozpoczął naukę na Uniwersytecie Jagiellońskim. Zamieszkał wraz z ojcem przy ulicy Tynieckiej, skąd chodził często na mecze Cracovii, próbował nawet swoich sił w hokeju na lodzie. W czasie wojny pracował w krakowskich kamieniołomach, czego świadectwo odnajdujemy w jego słynnym poemacie. W tajnym Metropolitarnym Seminarium Duchownym otrzymał święcenia kapłańskie. Został księdzem, a następnie biskupem i arcybiskupem metropolitą krakowskim. Później, już jako papież, wracał do miasta wielokrotnie. Wśród beatyfikowanych przez niego świętych znajduje się też mieszkaniec Krakowa – Adam Chmielowski, czyli św. brat Albert. Dziś jednym z najważniejszych miejsc na trasie turystycznej Krakowa jest jego słynne „papieskie okno”, z którego pozdrawiał niekiedy nawet całymi godzinami zgromadzoną przed kurią młodzież. To właśnie w Krakowie również gromadziły się na Błoniach miliony wiernych podczas celebrowanych przez niego mszy świętych.
Wybitni ludzie związani z Krakowem.
Kraków, przez kilkaset lat pozostający stolicą naszego kraju, pełen wspaniałych zabytków i wiekowych tradycji, od zawsze stanowił idealne miejsce dla rozwoju młodych talentów i wspaniałych osobowości. Nic zatem dziwnego, że historia tego miasta pełna jest postaci wybitnych, które przyczyniły się znacząco do wielkości nie tylko Krakowa, ale całej Polski. Najsłynniejszym mieszkańcem Krakowa był oczywiście papież Jan Paweł II, tutaj przybył również jego najbliższy przyjaciel i osobisty sekretarz, Stanisław Dziwisz. Świat sztuki reprezentują między innymi Jan Matejko i Stanisław Wyspiański, zaś literatury tacy wybitni pisarze jak Sławomir Mrożek, Jerzy Pilch, a także poetki Wisława Szymborska i pochodząca z wielce zasłużonego dla polskiej sztuki rodu Kossaków Maria Pawlikowska-Jasnorzewska. Tutaj też mieszkają znane postaci kina, sceny i estrady – Jerzy Stuhr, Anna Dymna czy Grzegorz Turnau, albo nieżyjący już niestety Marek Grechuta. Również najwięksi obecnie polscy sportowcy – Agnieszka Radwańska i Robert Kubica, pochodzą właśnie z tego miasta. Ich sylwetki przybliżają nam nie tylko ich własne biografie, ale również historię samego Krakowa. Przyjrzyjmy się zatem krótkim informacjom o niektórych z nich.